یکی از روش‌هایی که با هدف تقویت فشار آب و پمپاژ آن استفاده می‌شود، پمپ آب است. با این وسیله آب به میزان، حجم و فشار مورد نظر به هر نقطه‌ای که مد نظر است، می‌رسد. این پمپ‌ها انواع مختلفی دارد و در کشاورزی، پزشکی و زیرساخت‌های خیلی از صنایع به کار گرفته می‌شود. در همین راستا دوزینگ پمپ که با نام مترینگ پمپ مرسوم است بسیار کاربرد دارد. در ادامه بیشتر درمورد این نوع پمپ آگاهی کسب می‌کنیم.

دوزینگ پمپ چیست؟

دوزینگ پمپ یا پمپ اندازه‌گیر وسیله‌ای است که می‌تواند دوز مشخصی از یک سیال را تزریق و پمپاژ کند. از این لحاظ به آنها پمپ تزریق نیز گفته می‌شود. قاعدتاً در این سیستم‌ها مقدار دبی و فشار سیال مورد نظر بسیار مهم است. به همین دلیل قابلیت تنظیم یکی از ویژگی‌های ضروری این پمپ‌ها است.

قابلیت تغییر کورس رفت و آمد یکی از ملاک‌هایی است که باعث متمایز شدن دوزینگ پمپ از سایر پمپ‌های مشابه می‌شود. دبی سیال این پمپ‌ها با دقت بالایی قابل‌اندازه‌گیری و تنظیم است. همچنین با در نظر گرفتن فشارخط، عمل تزریق انجام می‌شود. لازم به ذکر است که نیروی محرکه این پمپ‌ها به صورت برقی(الکتروموتور) سلونوئیدی (الکترومغناطیسی)، هیدرولیکی و یا پنوماتیکی است. در نظر گرفتن این نکته نیز مهم و اساسی است که میزان دبی در پمپ‌های سانتریفیوژ معمولی با تغییر فشار و انرژی برق تغییر می‌کند. استفاده از این پمپ‌ها به عنوان دوزینگ پمپ توصیه نمی‌شود.

دوزینگ پمپ‌های رایج در صنایع، دبی پایینی دارند و معمولاً این دبی بین ۱ تا ۱۰۰۰۰ لیتر در دقیقه و فشار کاری بین ۱۰ تا ۲۰۰۰ بار در نوسان است. اگرچه این میزان بنا به درخواست مصرف‌کننده می‌تواند تغییر کند.

دبی این پمپ‌ها بین صفر تا حداکثر مقدار خود قابلیت تنظیم دارد. به عنوان مثال وقتی سازنده پمپ دقت دستگاه را 1 درصد درج کرده است، یعنی در هر نقطه بین دبی 1 تا 100 درصد، دقت دوزینگ پمپ یکسان است. در این پمپ‌ها نوسانات فشار بر جریان دبی تاثیر ندارد.

انواع دوزینگ پمپ

بر اساس مکانیزم انتقال قدرت، دوزینگ پمپ به سه دسته تقسیم‌بندی می‌شوند؛

  • پمپ های سلونوئیدی

این پمپ‌ها دارای مگنت هستند. جریان فعالیت این پمپ به این صورت است که با ورود جریان الکتریسیته، مگنت دارای بار الکتریکی شده و به وسیله میدان مغناطیسی حاصل، شفت فلزی به حرکت در می‌آید. با قطع و وصل شدن جریان، شفت با یک فنر به عقب کشیده می‌شود. این شفت که به یک پیستون متصل است در نهایت باعث عملیات مکش و تزریق می‌شود.

  • پمپ های موتوری

در این دسته از پمپ‌ها جریان برق توسط یک الکتروموتور به قسمت جعبه دنده هدایت می‌شود. این فرآیند از طریق شفتی که متصل به دیافراگم است و پیستون، عمل رفت و برگشت و در نهایت دوزینگ را انجام می‌دهد.

  • پمپ های پروسس

در این مجموعه شما با پمپ‌هایی روبرو هستید که قادر است ظرفیت‌های دوزینگ بالا یا فشارهای بالا را تامین کند. اکثر پمپ‌های این مجموعه طبق ipa675 طراحی شده‌اند و می‌توانند در موقعیت انفجاری کارایی داشته باشند.

کاربردهای دوزینگ پمپ

دوزینگ پمپ که با نام پمپ‌ تزریق یا injection pump نیز شناخته می‌شود، در صنایع مختلف کاربرد دارد. استفاده از این پمپ‌ها، نقش گسترده‌ای در کیفیت خروجی صنایع مختلف دارد. به عنوان مثال پمپ اندازه‌گیر در کلرزنی دستی و اتوماتیک آب‌های آشامیدنی و آب استخرها، صنایع آب و فاضلاب، صنایع داروسازی، صنایع پتروشیمی، تزریق پلی‌الکترولیت به فاضلاب و کنترل پارامترهای آب برج خنک‌کننده استفاده می‌شود. در ادامه به برخی از مهم‌ترین کاربردهای آن می‌پردازیم:

  • تزریق کلر بر اساس PH آب استخر
  • تزریق مواد شیمیایی در سیستم‌های تصفیه‌خانه و جلوگیری از خوردگی این تجهیزات
  • کاربرد در صنایع غذایی مانند تزریق کنسانتره به مواد غذایی
  • تزریق مواد شیمیایی مختلف در صنایع نساجی و تولید کاغذ
  • استفاده از مترینگ پمپ در صنایع داروسازی
  • تزریق رنگ به بنزین
  • تزریق وایتکس و سایر مواد شیمیایی جهت گندزدایی آب در درون خطوط لوله

مزایای استفاده از دوزینگ پمپ

  • توانایی انتقال مایعات با ذرات جامد
  • مدل‌های مختلف دوزینگ پمپ برای انتقال و پمپاژ مواد متفاوت
  • قابلیت پمپاژ سیالات با چربی اندک
  • قابلیت انتقال مایعات با ویسکوزیته بالا
  • این پمپ‌ها به نسبت پمپ‌های دیگر، وزن پایین‌تر و اندازه کوچکتری دارند.
  • محدودیتی برای تامین فشار یک دبی مشخص وجود ندارد.

قیمت دوزینگ پمپ

عوامل مختلفی بر قیمت دوزینگ پمپ تاثیر می‌گذارد. این عوامل شامل نوع پمپ، ویژگی‌های آن (طریقه تنظیم دبی، فشار و…)، جنس هر یک از قطعات پمپ، اندازه و قدرت آن می‌شود. به همین دلیل دامنه قیمت دوزینگ پمپ بسیار گسترده است و لازم است پس از اطلاع از نوع پمپی که مورد نیاز است، نسبت به خرید آن اقدام کنید.

جمع‌بندی

دوزینگ پمپ به عنوان ابزاری که جهت تزریق، انتقال و پمپاژ سیالات مختلف کاربرد دارد، معرفی می‌شود. این پمپ‌ها انواع مختلفی از جمله دوزینگ پمپ سلونوئیدی، دوزینگ پمپ موتوری و پروسس دارند. همچنین مترینگ پمپ در صنایع آب و فاضلاب، داروسازی، پتروشیمی و چوب به کار گرفته می‌شوند. یکی از نکات اساسی برای مصرف‌کنندگان این پمپ‌ها قیمت آن است که از عوامل مختلفی مثل جنس، نوع، اندازه و قدرت پمپ تاثیر می‌پذیرد.